DONATI ÇELİĞİ & YAPI / TS 708
İnşaat demiri ağırlık hesaplama
Betonarme donatı demiri çapı (Ø8-Ø32 mm), boyu ve adedine göre toplam metraj, kilogram ve ton cinsinden ağırlığı hesaplayın.
İnşaat Demiri Ağırlık Hesaplama modülü; TS 708 standardındaki B420C ve B500C nervürlü betonarme donatı çeliklerinin çaplarına göre birim ağırlıklarını (kg/m), metrajlarını ve toplam tonajını milimetrik hassasiyetle hesaplar. Şantiye demir siparişlerinde ve metraj hakediş tablolarında demircilerin ve inşaat mühendislerinin temel başvuru aracıdır.
TS 708:2016 standardına göre çeliğin 7,85 g/cm³ teorik yoğunluğu ve anma çapı üzerinden hesaplanmıştır.
TEKNİK FORMÜLASYON
Birim Ağırlık (kg/m) = Çap² (mm²) ÷ 162 (Teorik kesin formül: π × [Ø/2000]² × 7.850 kg/m³)
Toplam Metraj (m) = Çubuk Adedi × Çubuk Boyu (m)
Toplam Ağırlık (kg) = Toplam Metraj (m) × Birim Ağırlık (kg/m)
Metrik Ton = Toplam Ağırlık (kg) ÷ 1.000
TS 708 standardı gereği nervürlü donatı çeliklerinde haddeleme toleransı ±%4 ila %6 arasındadır. Şantiye kabulünde kantar fişi ile teorik metraj karşılaştırılmalıdır.
Betonarme donatı çeliği metraj ve tonaj prensipleri
1. Donatı çeliğinin anma çapını seçin (Ø8, Ø10, Ø12, Ø14, Ø16, Ø18, Ø20, Ø22, Ø25 veya Ø32 mm). 2. Tek bir çubuğun boyunu metre cinsinden girin (standart fabrika boyu 12 metredir). 3. İlgili çaptaki çubuk adedini belirtin. 4. Toplam metrajı, toplam ağırlığı kilogram (kg) ve metrik ton olarak anında görüntüleyin.
Örnek Uygulama ve Sağlama
Kolon ve kiriş donatısı için 12 metre boyunda 50 adet Ø16 mm nervürlü inşaat demiri: Teorik birim ağırlık = 16² ÷ 162 = 256 ÷ 162 = 1,578 kg/m (TS 708 resmi değeri: 1,578 kg/m). Toplam metraj = 50 adet × 12 m = 600 metre. Toplam ağırlık = 600 m × 1,578 kg/m = 946,8 kg (0,947 ton). 1 tonluk demir bağından yaklaşık 53 çubuk çıkar.
Teknik Uyarılar ve Standart Kuralları
Haddehane üretim toleransları nedeniyle nervürlü demirlerin gerçek tartı ağırlığı, teorik ağırlıktan ±%4 ila %6 oranında sapma gösterebilir (eksi veya artı tolerans). Şantiyeye gelen demir sevkiyatlarında kantar fişi ile teorik metraj ağırlığının karşılaştırılması esastır.
Resmi Standartlar ve Teknik Kaynaklar:
TS 708:2016 (Çelik - Betonarme Yapılar İçin Donatı Çeliği) ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yapı İşleri Genel Teknik Şartnamesi.
ADIM ADIM UYGULAMA REHBERİ
Demir siparişi ve metraj tablosu hazırlama rehberi
Statik projeden donatı sipariş listesi çıkarırken dikkat edilmesi gereken hususlar:
Kolon, kiriş, perde ve döşeme demirlerini çaplarına (Ø8, Ø10, Ø12, Ø14, Ø16, Ø20) göre ayırın.
Deprem yönetmeliğine göre ek yerlerindeki en az 40-50Ø bindirme paylarını metraja dahil edin.
Piyasada standart çubuklar 12 m boyunda ve yaklaşık 2'şer tonluk bağlı paketler halinde sevk edilir.
SIKÇA SORULAN SORULAR (SSS)
İnşaat demiri ağırlık formülü nedir?
Pratik şantiye formülü: Birim Ağırlık (kg/m) = Çap (mm) × Çap (mm) ÷ 162'dir. Çeliğin 7,85 g/cm³ özgül kütlesinden türetilmiştir.
1 ton inşaat demirinde 12 metrelik kaç çubuk vardır?
Ø8 demirden yaklaşık 211 boy, Ø10 demirden 135 boy, Ø12 demirden 94 boy, Ø14 demirden 69 boy, Ø16 demirden 53 boy, Ø20 demirden 34 boy 12 metrelik çubuk çıkar.
Nervürlü demir (B420C) ile düz demir arasındaki fark nedir?
Nervürlü demirin yüzeyindeki girinti ve çıkıntılar beton ile donatı arasındaki aderansı (kenetlenmeyi) 2-3 kat artırarak deprem esnasında demirin betondan sıyrılmasını engeller.
İnşaat demirinde paslanma mukavemeti nasıl etkiler?
Yüzeysel kızıl pas aderansı artırabilir; ancak tel fırçayla kazındığında kabuk atıp kesit kaybına yol açan derin pullanma pası donatının taşıma kapasitesini düşürür ve kullanılamaz.
1 metrekare inşaat alanı için kaç kg demir gider?
TBDY 2018 standartlarında konvansiyonel karkas konut yapılarında inşaat toplam brüt alanının metrekaresi başına ortalama 30 ila 40 kg inşaat çeliği tüketilir.
Bir boy (12 metre) standart inşaat demiri kaç kilodur?
12 metrelik 1 çubuk demir: Ø8 = 4,74 kg; Ø10 = 7,40 kg; Ø12 = 10,66 kg; Ø14 = 14,50 kg; Ø16 = 18,94 kg; Ø20 = 29,60 kg ağırlığındadır.
Etriye demiri nedir ve kolonlarda neden sıklaştırılır?
Etriye, boyuna kolon ve kiriş demirlerini çevreleyen yatay sargı donatısıdır. Deprem esnasında kolonun patlamasını önler; yönetmelik uyarınca kolon alt ve üst uç sarılma bölgelerinde aralığı 10 cm'ye düşürülür.
Paspayı nedir ve kolon ile temellerde kaç cm olmalıdır?
Paspayı, demiri paslanma ve yangından koruyan dış beton örtüsüdür. Toprağa oturan temellerde minimum 5 cm, kolon ve perdelerde 3 cm, döşemelerde ise 2 cm plastik paspayı elemanı konulmalıdır.
1 ton inşaat demirini bağlamak için kaç kg bağ teli gerekir?
Şantiye pratiğinde 1 ton inşaat demirinin donatı montajı ve ek yerlerinin düğümlenmesi için ortalama 10 ila 15 kg tavlı çelik bağ teli harcanır.
Hasır çelik ile nervürlü demir arasındaki fark nedir?
Hasır çelik (çelik hasır), fabrikada soğuk çekilerek nokta kaynağıyla üretilen hazır donatı ağıdır. Döşemelerde, şaplarda ve saha betonlarında işçiliği hızlandırır ve çatlakları minimize eder.